اگر متهم به احضار پاسخ ندهد، دادسرا فوراً سراغ اموال شما نمی‌آید. اول به شما اخطار می‌دهد. طبق ماده ۲۳۰ قانون آیین دادرسی کیفری، به کفیل یا وثیقه‌گذار اخطار می‌شود که ظرف یک ماه متهم را تحویل دهد. اگر این یک ماه بی‌نتیجه بگذرد، دادستان می‌تواند دستور اخذ وجه‌الکفاله یا ضبط وثیقه را صادر کند. یعنی پول یا ملکی که گذاشته‌اید، به نفع دولت از دستتان می‌رود. بسیاری فکر می‌کنند ضامن زندانی می‌شود، اما خطر اصلی همین از دست رفتن مال است.

نکته‌ای که کمتر کسی می‌داند: ضبط وثیقه بدون ابلاغ واقعی اخطاریه ممکن نیست. قانون برای ضبط، ابلاغ واقعی اخطاریه را لازم دانسته، یعنی اخطار باید واقعاً به دست خود شما رسیده باشد. اما این به معنای بی‌خیالی نیست. اگر نشانی‌تان را عوض کرده و به دادسرا خبر نداده باشید، ابلاغ قانونی، مثلاً به نشانی قبلی، هم کافی است و ممکن است اخطار را هیچ‌وقت نبینید. پس اگر جابه‌جا می‌شوید، نشانی جدید را کتباً به مرجع قضایی بدهید.

اگر اخطار به دستتان رسید، بهترین کار این است که در همان مهلت متهم را پیدا کنید و تحویل بدهید. طبق منابع حقوقی، کفیل یا وثیقه‌گذار در هر مرحله از دادرسی می‌توانند با معرفی و تحویل متهم از خود رفع مسئولیت کنند. اگر دیگر نمی‌خواهید ضامن بمانید، همین راه است و هر چه زودتر انجامش دهید، بهتر.

اگر دستور ضبط صادر شد، هنوز راه اعتراض دارید، اما فرصتش کوتاه است. طبق ماده ۲۳۵، اعتراض باید ظرف ده روز از ابلاغ دستور دادستان به دادگاه کیفری دو داده شود. دلایل پذیرفته‌شده محدود است: مثلاً اینکه مقررات ضبط رعایت نشده، متهم در موعد حاضر شده یا شخص دیگری او را تحویل داده، متهم به دلیل موجه نتوانسته بیاید، یا خودتان بعد از قبولی کفالت دچار اعسار شده‌اید. اگر متهم فوت کرده باشد و تحویلش ممکن نبوده، آن هم دلیل اعتراض است. رأی دادگاه قطعی است. پس اعتراض را همراه مدارک بنویسید و دیر نکنید.

قبل از امضای هر برگه کفالت یا وثیقه، از خودتان بپرسید: آیا واقعاً می‌توانید مطمئن شوید این آدم سر موعد حاضر می‌شود؟ و آیا اگر نشد، حاضرید آن مبلغ یا آن ملک را از دست بدهید؟ اگر جوابتان منفی است، امضا نکنید. اگر هم تازه اخطار گرفته‌اید، قبل از اینکه یک ماه تمام شود، با یک وکیل مشورت کنید.